Wat is biologische beschikbaarheid? En waarom is het zo belangrijk bij supplementen?

Als je ooit een supplement hebt gekocht, heb je waarschijnlijk vooral gekeken naar de hoeveelheid van een bepaald ingrediënt op het etiket. Maar de vraag is: hoeveel daarvan wordt daadwerkelijk opgenomen door je lichaam? Dát is waar biologische beschikbaarheid om draait. In deze blog gaan we technisch onderbouwd in op wat biologische beschikbaarheid betekent, waarom het essentieel is bij voedingssupplementen, en welke factoren deze opname verbeteren of juist belemmeren.

Wat is biologische beschikbaarheid?

Biologische beschikbaarheid is het percentage van een ingenomen stof dat onveranderd in de systemische circulatie (bloedbaan) terechtkomt. Deze parameter is een fundamentele maatstaf in farmacokinetiek, vaak uitgedrukt als de verhouding van de area under the curve (AUC) van orale toediening t.o.v. intraveneuze toediening (US FDA Guidance for Industry, 2014).

Een supplement met een hoge dosis zegt op zichzelf niets over de werkzaamheid, als de biologische beschikbaarheid laag is. Bijvoorbeeld: curcumine, een polyfenol afkomstig uit kurkuma, is uitgebreid onderzocht vanwege zijn biologische potentieel, maar kent een uitzonderlijk lage orale beschikbaarheid. Dit komt door slechte wateroplosbaarheid, snelle metabolisme in de lever (first-pass effect) en beperkte permeabiliteit door het darmepitheel. Volgens een studie van Prasad et al. (2014, Molecular Nutrition & Food Research, IF >6) is vrije curcumine na orale inname nauwelijks meetbaar in plasma.

Niet voor niets dat wij de biologische beschikbaarheid van curcumine verbeteren, door deze liposomaal aan te bieden. Nieuwsgierig? Leer meer over hoe wij curcumine goed opneembaar maken met onze liposomale curcumine capsules.

Van inname tot werking: opname in stappen

De weg van supplement naar celwerking verloopt via verschillende biologische barrières:

1. Maag: pH-gevoelige stoffen kunnen worden gedeactiveerd of afgebroken door maagzuur en enzymen.
2. Dunne darm: Hier vindt absorptie plaats via transporteiwitten of passieve diffusie. Slechte oplosbaarheid belemmert opname.
3. Lever (first-pass metabolisme): Veel stoffen worden grotendeels gemetaboliseerd voordat ze systemisch circuleren.
4. Bloedbaan en celopname: Alleen vrije, intacte moleculen kunnen door celmembranen diffunderen of worden opgenomen via endocytose.

Voor werkelijke effectiviteit is dus niet alleen de inname van belang, maar vooral de mate waarin een stof in actieve vorm op de juiste plek aankomt.

Technologische oplossingen: liposomen en micellen

Om de biologische beschikbaarheid te verhogen, worden farmaceutische afgiftesystemen ingezet zoals liposomen, nano-emulsies of micellaire complexen. Liposomen zijn bolvormige structuren opgebouwd uit fosfolipiden, vergelijkbaar met celmembranen. Ze kunnen hydrofiele of lipofiele stoffen inkapselen, beschermen tegen maagzuur en zorgen voor versmelting met celmembranen voor efficiënte afgifte. Wil je weten wanneer liposomen als afgiftsysteem écht zinvol zijn? Lees dan onze verdiepingsblog over liposomen.

Een studie van Schiborr et al. (2014, Molecular Nutrition & Food Research) toont aan dat liposomaal curcumine een 5- tot 10-voudige toename in AUC oplevert t.o.v. standaard curcuminepreparaten. Eveneens tonen nanoformuleringen van astaxanthine verhoogde plasmaspiegels aan na orale inname (Fang et al., 2017, Drug Delivery).

Farmacokinetische parameters

Belangrijke maten voor biologische beschikbaarheid zijn:

• Cmax: maximale plasmaconcentratie
• Tmax: tijd tot Cmax wordt bereikt
• AUC (Area Under the Curve): totale blootstelling aan de werkzame stof over tijd
• T1/2 (half-life): tijdsduur waarin de helft van de stof is geëlimineerd

Hoge Cmax en AUC zijn wenselijk bij supplementen, mits binnen veilige marges. Een verlengde halfwaardetijd (bijv. door liposomale toediening) draagt bij aan een stabielere biologische beschikbaarheid.

Omega-3: indirecte facilitator van opname

Een minder bekend aspect van biologische beschikbaarheid is de rol van celmembraansamenstelling. Omega-3-vetzuren zoals EPA en DHA verhogen de vloeibaarheid van celmembranen, wat de opname van voedingsstoffen op cellulair niveau bevordert. Te veel omega-6 leidt tot stijvere membranen, wat deze opname juist belemmert.

Hoewel dit effect indirect is, heeft het wél invloed op hoe efficiënt andere nutriënten in de cel kunnen worden opgenomen. Daarnaast zijn EPA en DHA essentiële vetzuren voor bijvoorbeeld het hart: “EPA en DHA dragen bij tot de normale werking van het hart bij een dagelijkse inname van 250 mg” (EFSA Journal, 2012). Deze claim benadrukt hun bredere fysiologische waarde, ook buiten opnamebevordering om. Het herstellen van een goede omega-3 status brengt dus niet alleen tal van gezondheidsvoordelen mee, maar kan daarmee ook de effectiviteit van andere supplementen versterken, door de biologische beschikbaarheid binnen de cel te verbeteren.

Hoe kies je een supplement met hoge biologische beschikbaarheid?

• Formuleerwijze: Zoek naar liposomale, micellaire of nano-emulsiepreparaten.
• Klinisch onderbouwd: Kijk of er humane studies beschikbaar zijn over Cmax of AUC.
• Transparantie in dosering: Let niet alleen op milligrammen, maar ook op opnamegegevens.

Over gezondheidsclaims en onze grenzen als merk

Hoewel veel van onze ingrediënten uitvoerig onderzocht zijn, mogen we vanwege Europese wetgeving niet alle gezondheidsvoordelen die uit wetenschappelijke studies blijken, vermelden op deze website.

Wil je meer weten over onze producten of formules? Wij denken graag vrijblijvend met je mee. Bel ons op (+31) (0)70 345-0290

Conclusie

Biologische beschikbaarheid is dé bepalende factor voor de werkzaamheid van supplementen. Het bepaalt hoeveel van een stof daadwerkelijk actief beschikbaar komt in het lichaam. Dankzij technologische innovaties zoals liposomen, en met ondersteuning van een gezonde vetzuurbalans (zoals een goede omega-3-status), kunnen we deze beschikbaarheid aanzienlijk verbeteren.

Wil je supplementen gebruiken die ontworpen zijn met maximale opnamekracht? Bekijk dan onze selectie van liposomale formules en hoogwaardige omega-3 producten.

Over de auteur: Jesse

Wat ik het meest waardeer aan mijn werk, is dat ik elke dag kan bijdragen aan het promoten van producten waar ik volledig achter sta. De wetenschap en de kwaliteit achter onze voedingssupplementen motiveren me om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk mensen hiermee kennismaken.

Ik voel me thuis in een team met een duidelijke visie, dat verantwoordelijkheid neemt en een passie heeft voor gezondheid en welzijn. Ik heb een BSc. in Gezondheidswetenschappen van de Universiteit Twente en een MSc. van Maastricht University. Met deze achtergrond combineer ik wetenschap met communicatie en richt ik me op transparante, en feitelijke uiteenzettingen over onze productontwikkeling. Geen loze claims, maar kennis delen, en bouwen aan een relatie gebaseerd op vertrouwen en expertise.

Geraadpleegde bronnen

• Prasad S, et al. (2014). Molecular Nutrition & Food Research, 58(3), 527-539. doi:10.1002/mnfr.201300545
• Schiborr C, et al. (2014). Mol Nutr Food Res, 58(3), 516-527.
• Fang JY, et al. (2017). Drug Delivery, 24(1), 1-9.
• EFSA Journal (2012). Scientific Opinion on health claims related to EPA and DHA. EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies.
• US FDA (2014). Guidance for Industry: Bioavailability and Bioequivalence Studies Submitted in NDAs or INDs